Jamajka przewodnik

Ceny i waluta

Walutą na wyspie jest dolar jamajski (JMD). Jeden dolar wynosi 100 centów. W obiegu są monety o nominale 10 i 25 centów oraz 1, 5, 10 i 20 dolarów, a także banknoty 50, 100, 500 i 1000 dolarów. W dużych ośrodkach turystycznych ceny podaje się zazwyczaj w dolarach amerykańskich. Na tę walutę są również przeliczane płatności kartą kredytową.

Najbardziej korzystna jest wymiana jakiejkolwiek wymienialnej waluty zagranicznej w banku na dolary jamajskie. Na wyspie znajduje się stosunkowo dużo bankomatów, ale tylko w większych miastach. Płacić można wszystkimi międzynarodowymi kartami płatniczymi (Visa, Master Card, American Express, Diners Club i Discover).

W porównaniu z innymi państwami karaibskimi Jamajka jest niedroga. W codziennym budżecie największym wydatkiem będzie nocleg. W tym przypadku trzeba liczyć się z kwotą od 30 USD za standard podstawowy do 100 USD. Kupując produkty spożywcze na straganach, przygotowując samemu posiłki i podróżując transportem publicznym dzienne wydatki nie powinny przekroczyć 40 USD.

Co ze sobą zabrać?

Karaibskie słońce bywa bardzo ostre, dlatego wybierając się w podróż na Jamajkę koniecznie trzeba się zaopatrzyć w okulary przeciwsłoneczne, krem ochronny z odpowiednim filtrem, przewiewne nakrycie głowy oraz lekki, plażowy strój i sandały lub klapki. Osoby, które zamierzają odwiedzać kasyna lub ekskluzywne restauracje, powinny też pamiętać o zabraniu ze sobą eleganckiego ubrania.

Nie można też zapomnieć o podręcznej apteczce, wyposażonej w środki przeciwbólowe, opatrunkowe, przeciwbiegunkowe i przeciwalergiczne. Przydadzą się także preparaty na ukąszenia komarów. A, jako że nawet w tej części kuli ziemskiej zdarzają się chłodne noce, warto zapakować do walizki również grubszy sweter lub lekką kurtkę.

Jak dotrzeć?

Samolotowa podróż na Jamajkę nie należy do najtańszych. Lot trwa około 12 godzin i łączy się z przynajmniej jedną przesiadką, w którymś z europejskich portów lotniczych. Na Jamajkę kursują samoloty czarterowe. Połączenia z Niemiec obsługują tacy przewoźnicy jak Condor i LTU, a z Wielkiej Brytanii Thomson Fly oraz BritishAirways. Alternatywą jest podróż przez Stany Zjednoczone z przesiadką w Nowym Jorku lub Miami.

Kiedy jechać?

Zmiany temperatury na Karaibach są niewielkie. Zarówno zimą, jak i latem waha się ona w granicach od 24 do 29°C. Problemem dla wielu turystów może być panująca tutaj przez cały rok bardzo duża wilgotność powietrza i występujące owady. Najwięcej komarów pojawia się jesienią w czasie pory deszczowej. Prawdziwym przekleństwem na Jamajce jest natomiast pora huraganów, która przypada na okres od początku czerwca do końca listopada. Na północnym wschodzie krótkie, ale rzęsiste ulewy zdarzają się nie tylko w porze deszczowej. Należy się ich spodziewać zwłaszcza w grudniu i styczniu.

Na południu klimat jest dużo bardziej suchy, a roślinność uboższa. W górach temperatura spada nawet do 4°C. Kto przyjeżdża na Jamajkę latem, powinien przygotować się na wyjątkowo skwarne i męczące popołudnia. Jednakże występujące tutaj pasaty zapewniają orzeźwiającą bryzę. Najlepszym okresem na odwiedzenie wyspy są miesiące od grudnia do maja, szczególnie podczas Świąt Bożego Narodzenia.

Kultura i religia

Symbolem wyspy jest zmarły w 1981 r. wokalista Bob Marley. Niedaleko portu w Ocho Rios znajduje się wielkie muzeum idola. Jamajczycy do dzisiaj go uwielbiają, a jego podobiznę można spotkać na każdym kroku. Jest obecny na plakatach, breloczkach i w drewnianych rzeźbach. Jamajka słynie z powszechności marihuany, czyli ganji. Została ona rozpowszechniona na wyspie w początkach XVIII w., kiedy to sprowadzano tutaj do pracy zachodnich Indian. Tutejszy klimat i gleba znakomicie służyły uprawom tej rośliny. Rastafarianie używali jej w wielu ceremoniach religijnych jako, tzw. "wisdom weed", czyli "tytoń wiedzy". Obecnie używanie ganji jest nadal powszechne, ale nielegalne. Jamajczycy ciągle jednak walczą o zalegalizowanie upraw, powołując się na domniemane właściwości lecznicze marihuany.

Najsłynniejszą restauracją na Jamajce jest Casablanca, nazwana tak na cześć filmu z Humphreyem Bogartem. Podobnie jak w filmie restauracja podzielona jest na dwie części. W pierwszej może przebywać każdy. Aby zaś dostać się do drugiej, w której znajdują się gry hazardowe, trzeba uzyskać zgodę właściciela. W nocy lokal staje się jednak domem rozpusty, do którego schodzą się ludzie szukający przyjemności i zapomnienia. Warto odwiedzić tutejsze restauracje. Nie dają one może dobrych doznań estetycznych i daleko im do ekskluzwynych europejskich restauracji, ale jedzenie jest smaczne. Wyjątkowo bogate menu zawiera głównie potrawy z owoców morza oraz dania wegetariańskie.

Jednak samo wybrzeże nie daje turyście obrazu prawdziwej Jamajki. Aby poznać kulturę tubylców, należy udać się w głąb wyspy. Istotnym elementem na wyspie jest rolnictwo. Zatrudnia ono niemal trzy czwarte ludności zawodowo czynnej. Najważniejszą rośliną uprawną jest trzcina cukrowa oraz palma kokosowa, a także banany, kawa, kakao, drzewa cytrusowe. Hodowla odgrywa zdecydowanie drugorzędną rolę. Wynika to przede wszystkim z kultury i religii.

Pierwotna ludność Jamajki, Indianie Arawakowie, zostali wyniszczeni przez kolonizatorów. Obecnych mieszkańców kraju w większości stanowią potomkowie niewolników z Afryki. Najsłynniejszą grupą, z którą kojarzy się Jamajka to rastafarianie. Obecnie stanowią oni jednak tylko 5% ludności. W większości są wyznania protestanckiego. W 2003 r. Rastafarianizm został uznany przez "Constitutional Court of Jamajca" za "religię". Jego fundamentalne zasady wywodzą się z poglądów Marcusa Garveya, który głosił hasło "Czarne jest piękne" („Black is beautiful”). "Rasta men" wierzy w reinkarnację, pali marihuanę, nosi długie dredy i zazwyczaj jest wegetarianinem. Wierzy, że Jezus był człowiekiem czarnoskórym, a Bóg pozwoli mu kiedyś wrócić do swojej ziemi utraconej, którą jest Zion (Etiopia). Trudno od początku zrozumieć rzeczywiste znaczenie tego światopoglądu, ale sama muzyka przemawia przecież do ludzi z całego świata. Rasta i reggae są ze sobą nierozerwalnie związane.

Ludność Jamajki cechuje niezwykła różnorodność. Jest tutaj także bardzo wielu turystów, którzy tworzą wielokulturowy wizerunek wyspy. Jamajka z pewnością nie jest krajem dla rasistów. Główną grupą etniczną zamieszkującą Jamajkę są Murzyni. Stanowią oni 76 % całego społeczeństwa. Następnie są Mulaci, Hindusi, Chińczycy i Europejczycy.

Na granicy

Aby wjechać na teren Jamajki Polacy zobowiązani są do posiadania wizy pobytowej. Turyści mają możliwość uzyskania jej na granicy. Kosztuje ona 20 USD. Przed wyjazdem należy sprawdzić ważność paszportu. Musi być on aktualny przez kolejne co najmniej 6 miesięcy. Wymaga się okazania biletu powrotnego. Odwiedzających Jamajkę nie dotyczy obowiązek meldunkowy. W przypadku turystów indywidualnych służby imigracyjne mogą żądać okazania środków finansowych w gotówce lub kartach kredytowych potrzebnych na deklarowany czas pobytu oraz prosić o szczegółowy plan podróży.

Nie ma ograniczeń przy wwożeniu lub wywożeniu pieniędzy. Zaleca się zgłaszanie władzom celnym wwozu i wywozu większej ilości dewiz. Obowiązuje całkowity zakaz wywozu roślin, owoców i zwierząt. Zabroniony jest wwóz oraz posiadanie narkotyków, broni palnej i materiałów wybuchowych. Pozostałe przepisy celne nie odbiegają od standartowych. Na wyspie nie można odzyskać podatku VAT za zakupione towary.

Na Jamajce wymagane jest międzynarodowe prawo jazdy. Obowiązuje tutaj ruch lewostronny. Turyści nie mają prawa przywozu swoich pojazdów, ale mają możliwość wynajęcia samochodu na miejscu. Nie występuje tutaj poważniejsze zagrożenie przestępczością. Nie ma też ograniczeń w podróżowaniu po kraju.

Plaże

Jakość wody na plażach Jamajki jest regularnie kontrolowana przez lokalne władze. W 2006 r. cztery plaże, w tym plaże w Montego Bay i Negril, zostały odznaczone Błękitną Flagą za dobrą jakość wody morskiej oraz plaż. Osoby, które pragną udać się na plażę zaraz po swoim przylocie powinny wybrać się do Montego Bay lub do mniej zatłoczonego Negril, gdzie występują piękne tereny do wypoczynku i nadmorskie kurorty. W okolicy tej znajduje się piękny park wodny, mnóstwo wspaniałych miejsc do nurkowania oraz wiele restauracji i sklepów, gdzie można kupić pamiątki z wakacji.

Montego Bay to także przystań dla wielkich statków rejsowych podróżujących po Karaibach, które cumując w porcie przywożą setki turystów szukających rozrywek, pragnących zwiedzić okolicę, a także spędzić dzień na morskich kąpielach. Będąc w pobliżu warto też zobaczyć stare miasto z XVIII w. lub też udać się na słynną prywatną plażę Doctor’s Cave, gdzie po uiszczeniu niewielkiej opłaty można zrelaksować się w pięknym miejscu. Jeżeli zapragniemy odrobiny spokoju, najlepiej udać się do wspomnianej wcześniej nieco spokojniejszej miejscowości Negril, gdzie ceny są o wiele niższe, a warunki nie odbiegają wiele od tych w Montego Bay.

Zabytki

Stolica Jamajki, Kingston, to ważny port morski i lotniczy kraju, stanowiący pierwszy punkt podróży przyjeżdżających tu turystów. Miasto założone zostało przez Anglików w 1693 r. w pobliżu zniszczonej przez trzęsienie ziemi w XVII w. miejscowości Port Royal. W Kingston znajduje się muzeum Boba Marleya, od którego zaleca się rozpoczęcie zwiedzania miasta. Do innych interesujących miejsc należy: Muzeum Narodowe, piękna posiadłość pierwszego czarnoskórego milionera na wyspie, tzw.: Devon House, Ogrody Botaniczne Hope, które zachwycają piękną, tropikalną roślinnością, Hiszpańskie Miasto wraz z Katedrą St. James stanowiącą wyjątkową mieszankę architektury hiszpańskiej z późniejszą brytyjską oraz oddalony o zaledwie 20 km Port Royal, w którym można zobaczyć fort obronny Fort Charles, budowle z okresu kolonialnego, a także poznać historie o słynnych piratach, takich jak: Henry Morgan czy Czarnobrody.

Ciekawą zabytkową miejscowością na Jamajce jest Falmouth. Leży ona na wschód od Montego Bay. Zachwyca przede wszystkim swoją kolonialną architekturą, ale także tworzącym się właśnie tutaj stylem jamajskim. Szybki rozwój miasta zapoczątkowany w XVIII w. pozwolił na założenie tutaj sieci wodociągowej wcześniej niż miało to miejsce w samym Nowym Jorku. W Falmouth warto odwiedzić ryneczek, na którym lokalna ludność sprzedaje swoje wyroby oraz dystrykt historyczny, gdzie znajdują się zabytkowe budowle w gregoriańskim stylu, takie jak: Centrum Handlowe i Historyczne Alberta Georga, rezydencja Johna Tharpa, dom plantatora Edwarda Barretta, Greenwood Great House, Martha Brae Rafters’ Village oraz anglikański Kościół Św. Piotra. W Falmouth występują ponadto piękne piaszczyste plaże, które pozwolą na miły wypoczynek po intensywnym zwiedzaniu miasta.

Będąc na Jamajce nie można pominąć Blue Lagoon, czyli Błękitnej Laguny położonej nieopodal Port Antonio w Górach Błękitnych. Znajduje się tam przepiękne jezioro o szmaragdowych wodach i wapiennym podłożu. Legenda głosi, iż błękitne wody nie mają dna i zamieszkuje je potężny smok. Błękitna Laguna to także położone nad nią hotele i restauracje, gdzie można skosztować owoców morza oraz spędzić bajeczną noc nad jej wodami. Niedaleko laguny znajduje się także najwyższy szczyt wyspy Blue Mountain Peak, skąd przy bezchmurnym dniu można obserwować panoramę całej wyspy. Port Antonio to miejscowość nieco zapomniana przez turystów. Jest to jednak bardzo atrakcyjne miejsce. Znajdują się tu wspaniałe, dzikie i nieco skaliste plaże na czele ze słynną Frenchman’s Cove i Long Bay, a lokalna ludność należy do najbardziej przyjaznych na całej wyspie. Miasto posiada także zabytki kultury kolonialnej. Jest tutaj obecny prawdziwy duch wyspy. Warto podpatrzeć w tym miejscu jak wygląda codzienne życie Jamajczyków.

Kolejną turystyczną miejscowością na Jamajce jest Ocho Rios. Nie różni się ona zbytnio od pozostałych na wyspie. Swoją sławę zawdzięcza położonemu nieopodal słynnemu wodospadowi na rzece Dunn. Efektowna kaskada opada z wysokości ponad 180 m po skalnych progach i rozlewa się tworząc leżącą u podnóża skał plażę. Chętni mogą wspinać się po śliskich kamieniach w górę. Idzie się gęsiego trzymając za ręce. Niezbędny jest strój kąpielowy, nieprzemakalne buty i dobra kondycja. Zabawa gwarantowana.

Miasto to słynie także z dobrych warunków do uprawiania sportów wodnych takich jak nurkowanie czy żeglarstwo. Warto zobaczyć tu również lokalny bazarek, gdzie można kupić świeże warzywa i owoce oraz zaopatrzyć się w pamiątki z wyspy sprzedawane przez lokalnych artystów. W Ocho Rios znajdują się także jedne z bardziej ekskluzywnych hoteli na Jamajce.

Rio Grande to bajeczna rzeka spływająca z Gór Błękitnych. Nie lada atrakcja dla osób szukających przygody. Zaczynając w punkcie na wysokości 1000 metrów, za jedyne 45 dolarów, możemy udać się na jednej z bambusowych tratw, tzw. taksówkach w niespełna dwie godziny do samego ujścia rzeki w Morzu Karaibskim. Podczas tej podróży będziemy mieli okazję podziwiać piękną dolinę w kształcie litery "V", pola bananowe oraz podglądać jedne z największych i najpiękniejszych motyli świata.

Na koniec warto zobaczyć także Mandeville. Jest to jedno z lepiej zachowanych w angielskim stylu miast na Jamajce. Położone w górzystej części wyspy wygląda prawie tak samo jak 200 lat temu, a zabytkowe budowle, jak na przykład budynek sądu, dodają mu osobliwego uroku. Do najważniejszych atrakcji miasta należą: Park Cecil Charlton, Bloomfield Great House, Posiadłość Huntington Summit oraz osiemnastowieczne domy Marshall Pen i Roxborough

Zakupy i pamiątki

Turyści z Jamajki przywożą głównie typowo karaibskie pamiątki, takie jak: kolorowe koszule, wyroby rękodzielnicze lub produkty ze szkła. Z podróży na wyspę warto przywieźć także rum, bowiem Jamajka należy do głównych producentów tego trunku oraz kawę Blue Mountain, która uchodzi wśród smakoszy za jedną z najlepszych na świecie.

Niektóre gatunki zwierząt i roślin na Jamajce, np. rozmaite gatunki żółwi lub papug, są zagrożone wyginięciem. W związku z tym Jamajka podpisała Waszyngtońską Konwencję o Ochronie Zagrożonych Gatunków (CITES), stąd też wywóz produktów wykonanych z żółwi karane jest wysoką grzywną.

Zdrowie i szczepienia

Podróżujących bezpośrednio z Polski nie obowiązują żadne szczepienia. Natomiast zalecane jest szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, błonicy, tężcowi, polio, durowi brzusznemu oraz wściekliźnie.

Bardzo dużym problemem na Jamajce są komary. Jednakże odmiana przenosząca malarię nie występuje na tym terenie. Znalezienie na wyspie dobrego lekarza nie sprawia problemów. Większość z nich mówi po angielsku, który jest obok jamajskiego i kreolskiego językiem urzędowym kraju. Wizyta u lekarza prywatnego kosztuje od 60 USD wzwyż. Aby wezwać pogotowie ratunkowe, należy wykręcić numer 119. Uznawane są tutaj tylko ubezpieczenia firm międzynarodowych. Polisy wystawiane przez polskie firmy ubezpieczeniowe nie są honorowane. Szpitale dyżurują m.in. w Kingston, Mandeville, Montego Bay, Ocho Rios i Port Antonio.

Klimat i pogoda

Równikowy i wilgotny klimat Jamajki o wyrównanej temperaturze w ciągu roku i sezonowych deszczach przyciąga rocznie miliony turystów z całego świata. Pory roku nie występują na wyspie, a roczna średnia temperatura wynosi ok. 27°C na wybrzeżu, spadając do 20 i nieco poniżej w wyższych partiach gór. Średnia temperatura powietrza wynosi 24°C w zimie, zaś w lecie – 27°C.

Średnia roczna suma opadów atmosferycznych wynosi 2095 mm. Występują one w okresach od maja do czerwca i od września do października. Ilość opadów zróżnicowana jest regionalnie. Najmniej jest ich na wybrzeżu, a najwięcej na stokach Gór Błękitnych. Deszcze południowe występują codziennie, lecz trwają krótko. We wrześniu i w sierpniu wyspa bywa nawiedzana przez tropikalne cyklony. W dolinach rzecznych rosną lasy galeriowe, a na wybrzeżu – namorzynowe. Na Jamajce występują też gorące źródła mineralne.