San Marino przewodnik

Ceny i waluta

Obowiązującą walutą na terenie San Marino jest euro. Wynika to z faktu, iż gospodarka malutkiego kraju jest ściśle związana z sąsiadującymi Włochami. Mimo strefy wolnocłowej – z racji wielkiej popularności wśród turystów – ceny mogą okazać się dość wysokie (zwłaszcza w historycznym centrum). Nieco taniej jest w wioskach otaczających Monte Titano.

Jak dotrzeć?

Do San Marino najlepiej dojechać wygodną autostradą z Rimini (wybrzeże Włoch), gdzie znajduje się również najbliższe lotnisko. Czas przejazdu z włoskiego wybrzeża nie powinien przekroczyć godziny.

Granicę przekroczymy bez żadnych problemów; te zaczną się dopiero wtedy, gdy postanowimy znaleźć dogodne miejsce postojowe. Do centrum stolicy wjechać prywatnym samochodem się nie da. Górę Monte Titano otacza natomiast wiele małych miejscowości, w których rozlokowano – najczęściej płatne – parkingi.  Bardzo atrakcyjnym sposobem osiągnięcia szczytu Monte Titano jest podróż kolejką linową. Jej dolna stacja znajduje się w położonym u stóp góry Borgo Maggiore.

Kiedy jechać?

Ze względu na charakter turystyki można powiedzieć, że sezon panuje tu przez cały rok. Wycieczkę warto zaplanować przede wszystkim w miesiącach letnich – zwiedzanie średniowiecznych uliczek San Marino będziemy mogli połączyć wtedy z wypoczynkiem na plażach włoskiego Rimini. Pamiętajmy jednak, iż lipiec i sierpień charakteryzuje spore natężenie ruchu turystycznego.

Klimat i pogoda

W San Marino panuje klimat śródziemnomorski z wpływami klimatu kontynentalnego. Lata są bardzo gorące, natomiast zimy mogą być chłodne. Temperatura w lipcu sięga 26°C, w styczniu – zaledwie 7°C. W okresie zimowym na Monte Titano często pada śnieg – widok trzech malowniczo ośnieżonych wież nie jest niczym dziwnym. Od strony morza bardzo często wieje orzeźwiający wiatr.

Kultura i religia

Mimo wielkiego przywiązania Sanmaryńczyków do niezależności i odrębności kulturowej trzeba przyznać, iż znajdują się oni pod dominującym wpływem otaczających ich państwo ze wszystkich stron Włoch. Językiem urzędowym San Marino jest włoski. Zwyczaje włoskie widoczne są m.in. w typowo śródziemnomorskiej sztuce kulinarnej – w restauracjach i prywatnych domach przeważają tak typowe potrawy, jak spaghetti, pizza. Często na stołach pojawiają się ryby i owoce morza. Bardzo wielką wagę przywiązuje się do picia wina.

Istnieją oczywiście miejscowe specjały kulinarne. Wśród dań charakterystycznych tylko dla San Marino można wymienić np. nini di rondine – makaron z przypieczoną szynką, serem, wołowiną i sosami. Innym popularnym specjałem tych stron jest bustrengo – ciasto z rodzynkami, jabłkami i figami.

Większość obywateli San Marino to katolicy – wyznawanie tej religii deklaruje ponad 90% społeczeństwa. W codziennym życiu religia zajmuje istotne miejsce. Znaczącą rolę odgrywa tradycyjnie rozumiane życie rodzinne. Jako ciekawostkę można podać fakt, iż według statystyk występuje w tym kraju bardzo niski odsetek rozwodów.

Mimo wpływu kultury włoskiej Sanmaryńczycy mają niezwykle silne poczucie narodowej tożsamości i stanowią dość zamknięte społeczeństwo. Pomimo swobodnego przepływu ludności – zwłaszcza w dzisiejszych czasach łączącej się Europy – niezwykle trudno jest uzyskać obywatelstwo tej małej republiki. Prawie nie zdarzają się tu przypadki naturalizowania obywateli innych państw.

Sanmaryńczycy pielęgnują tradycje i obyczaje. Przywiązanie do historii widać choćby w sposobie obchodzenia świąt państwowych (np. ceremonia wejścia rządzących krajem, wybieranych dwa razy w roku Kapitanów Regentów, albo święto założenia republiki). Często organizowane są koncerty i inne imprezy plenerowe. Przykładem mogą być „Dni średniowiecza”, kiedy to wielobarwny pochód przechodzi ulicami miasta.

Jakby na przekór warunkom geograficznym, ważną rolę w życiu Sanmaryńczyków odgrywa… sport motorowy. Na terenie San Marino znajduje się m.in. słynne muzeum motoryzacji, z egzemplarzami najstarszych modeli Ferrari i innych uznanych firm motoryzacyjnych. Inne słynna muzea to muzeum filatelistyki i muzeum broni.

Na granicy

Do San Marino wjechać można na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego. Od obywateli krajów UE nie jest wymagana wiza, władzom miejscowym należy zgłosić jedynie pobyt dłuższy niż 10 dni.

Przy przekraczaniu granicy nie obowiązują żadne limity przy wwozie i wywozie towarów, czy środków pieniężnych. W razie konieczności pomocy można szukać w ambasadzie RP w Rzymie (San Marino podlega jej kompetencjom terytorialnym).

Zabytki

San Marino można zwiedzić w jeden dzień, ale zapewniamy, że będzie to dzień pełen atrakcji. Przede wszystkim warto zwiedzić trzy – bardzo charakterystyczne, stanowiące wyraźną dominantę w krajobrazie – wieże: La Guaita, La Cesta i Il Montale. Na większości pocztówek z San Marino rozpoznamy Cestę – najbardziej spektakularną, położoną na samym szczycie Monte Titano. Pod nią rozciąga się ogromna przepaść. Wieża wybudowana została w XIII w., jednak jej obecny kształt jest wynikiem przebudowy w 1925 r. Z kolei najstarszą z wież jest Guaita (zwana również „pierwszą wieżą”). Jej historia sięga X w. Okalają ją dwa rzędy obronnych murów, kiedyś pełniła funkcję więzienia. Najmłodszą wieżą jest Il Montale. Pochodzi prawdopodobnie (gdyż brak dokładnej daty) z wieku XVIII i może sprawiać wrażenie nieukończonej.

San Marino było niegdyś prawdziwą twierdzą, trudną do zdobycia (zresztą żołnierze słynęli z posiadanych umiejętności i dzielności).  Mury pełniły funkcję obronną, ale znajdowały się tam także specjalne fosy, w których gromadzono wodę.

Inne zabytki stolicy San Marino to m.in. bazylika z XIX w., kościoły św. Franciszka i  św. Piotra. Najładniejszym placem miasteczka jest Plaza del Liberta. Łatwo z niego trafić pod jeden z bardziej charakterystycznych budynków San Marino – Palazzo del Governo (pałac rządowy). Sprawia wrażenie bardzo starej budowli, pochodzi jednak dopiero z końca XIX w. Zbudowany w neogotyckim stylu idealnie komponuje się z otaczającą go zabudową.

Zakupy i pamiątki

Ponieważ od lat częstymi klientami tutejszych sklepów są Polacy (San Marino znajduje się na szlaku większości autokarowych wycieczek objazdowych), w wielu miejscach bez problemu porozumiemy się w ojczystym języku.

Najczęściej z San Marino przywozi się różnego rodzaju alkohole. Państwo to słynie w świecie z najwyższej jakości win oraz likierów.  Do najsłynniejszych produktów z tutejszych winnic zaliczyć można wina Biancale (białe, wytrawne) oraz Sangiovese (czerwone, bardzo mocne).  Z miejscowych produktów warto przyjrzeć się także ceramice. Dla wielu najlepszą pamiątką z krótkiego pobytu w tym kraju będą znaczki pocztowe. 

Zdrowie i szczepienia

Kraj nie znajduje się w strefie żadnych zagrożeń epidemiologicznych, zatem nie ma potrzeby wykonywania specjalnych szczepień profilaktycznych. Turyści odwiedzający San Marino najczęściej nocują na terenie Włoch, które obejmuje Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Pobyt w San Marino najczęściej nie przekracza doby, więc większych zdrowotnych problemów mieć nie powinniśmy. Mimo wszystko warto pamiętać, że na terenie San Marino karta EKUZ nie obowiązuje i za wszystkie usługi medyczne wykonane w tutejszych szpitalach i ośrodkach medycznych będziemy musieli zapłacić z własnej kieszeni.