Malta przewodnik

Comino

Comino to najmniejsza z wysp należących do Archipelagu Maltańskiego, charakteryzuje się bardzo intymną atmosferą, dzięki czemu turyści podczas swoich wakacji mogą odnieść wrażenia, że posiedli tą malowniczą wyspę na wyłączność.

Comino położone jest między Maltą a Gozo, co w znacznym stopniu usprawnia komunikację między wyspami. Linia nabrzeża wyspy Comino składa się w znacznym stopniu z poszarpanych formacji skalnych na mniejsze zatoki.

Najpopularniejszym miejscem na całym wybrzeżu jest Błękitna Laguna, to jedna z niewielu piaszczystych zatok na całym archipelagu maltańskim. To miejsce jest tak piękne, że przypomina kolorem swoich wód jedną z karaibskich zatok. Niestety odwiedza je mnóstwo turystów, co może zepsuć intymny charakter całej wycieczki, ale nie można się tym przejmować to miejsce po prostu trzeba zobaczyć.

Na wyspie znajduje się tylko jeden hotel, który jest bardzo ekskluzywny. Pracownicy hotelu to jedyni prawdziwi mieszkańcy wyspy. Oprócz hotelu na Comino odnajdziemy malutką osadę i jedną kapliczkę. Comino ma charakter zapomnianej przez świat wyspy, na której będziemy mogli naprawdę odpoczywać w bliskim otoczeniu malowniczej przyrody.

Gozo

Wyspa Gozo jest jedną z najciekawszych wysp wchodzących w skład Archipelagu Maltańskiego. Sąsiadująca z Maltą wysepka jest co prawda pięć razy od niej mniejsza, jednak mimo niewielkich rozmiarów potrafi bardzo dobrze z nią konkurować. Gozo wyróżnia się malowniczymi terenami i w odróżnieniu od swojej maltańskiej matki gwarantuje większą intymność podczas całych wakacji.

Na Gozo dostaniemy się za pomocą rejsu organizowanego z wybrzeża Malty. Wyspa Gozo położona jest na północnym zachodzie  Malty. Między wyspami odnajdziemy jeszcze jedną – Comino – na wyspie mieszkają jedynie cztery osoby prowadzące ekskluzywny hotel.
Gozo cieszy się ogromnym zainteresowaniem wśród turystów, dzięki stosunkowo niskim cenom  oferowanych standardów. Po pierwsze plaże na wyspie nie są oblegane przez rzesze turystów, a woda jest ciepła i ma wspaniały turkusowy kolor. Po drugie warunki pogodowe są znakomite, dzięki czemu na brak słońca nie można narzekać. Po trzecie Malta może pochwalić się licznymi zabytkami i architekturą miejską, która uważana jest za jedną z najpiękniejszych na świecie. Po czwarte na wyspach znajduje się luksusowe zaplecze turystyczne, z bazą najlepszych hoteli i restauracji. Zalety można by wymieniać bez końca, ale  takie jest właśnie Gozo.   

Reasumując, na miejscu możemy w pełni oddać się beztroskiemu wypoczynkowi nad morzem. Wszystkie atrakcje turystyczne są na wyciągniecie ręki, a do tego możemy czuć się, jakby były zarezerwowane tylko dla nas. O ofertach wycieczek do Gozo można powiedzieć krótko – zawierają wszystko, idealne „all inclusive”.

Wybrzeże Gozo jest bardzo urozmaicone, oprócz tradycyjnych formacji skalnych odnajdziemy tutaj podwodne groty i bajkowe zatoki, których wygląd wprawia nas w zadumę – tu docenia się możliwości natury. Miłośnicy sportów wodnych będą mogli uprawiać swoje ulubione aktywności w pełnym komforcie, bez żadnych obaw, że ktoś im w tym przeszkodzi. Gozo to istny raj dla płetwonurków i amatorów windsurfingu.  
Wyspa Gozo dzięki swojemu położeniu przechowuje dziedzictwo kulturowe różnych ludów, które przez lata przewijały się przez na wyspę. Wielokulturowość i bogata historia przejawia się w unikatowych zabytkach, które możemy podziwiać z dala od hałaśliwego tłumu turystów.

Kolejnym atutem Gozo są jej niewielkie rozmiary i sprawnie funkcjonująca komunikacja między innymi miejscowościami turystycznymi.  Taki stan rzeczy powoduje, że przez całe wakacje możemy przemieszczać się pomiędzy najlepszymi kurortami wakacyjnymi Malty i zwiedzić ją całą!

La Valletta

La Valletta – stolica Malty jest niezwykłym miastem na mapie Europy, a to za sprawą tego, że w Europie mało jest miast, które od początku do końca stanowią jeden wielki zabytek. La Valletta jest stolicą, której autentyzm historyczny powoduje, że każdy turysta, który znajdzie się w tym miejscu, poczuje się jakby był nieodzowną częścią tej historii.

Spędzając wakacje w La Valletcie wkroczymy do swoistego muzeum, w którym każdy zaułek, każdy plac, każda ulica, a nawet każdy dom ma swoją własną historię. Na wyjątkową atmosferę La Valletty wpływa także samo usytuowanie zabudowy miejskiej,  która charakterystycznie rozciąga się na cyplu wżynającym się głęboko w morze.

Za jedną z najpiękniejszych budowli w  stolicy Malty uznaje się Pałac Wielkich Mistrzów. Pałac wybudowany 1574 roku jest obecnie siedzibą maltańskiego rządu. Wnętrze budynku zostało bogato udekorowane obrazami przedstawiającymi historię Zakonu Maltańskiego.

Kolejnym godnym uwagi zabytkiem jest Katedra św. Jana, która z zewnątrz wygląda jak jeden z wielu maltańskich kościołów, jednak wnętrze katedry jest udekorowane z ogromnym rozmachem i przepychem. Prawdziwą perłą klasztoru jest słynny obraz Caravaggio – Ścięcie św. Jana, który jest nie lada gratką dla miłośników sztuki.
Zwiedzając La Vallettę trzeba koniecznie przejść ulicą św. Urszuli, która jest główną ulicą miasta, zresztą również warto obejść całe centrum ulicą biegnącą wzdłuż nabrzeża i murów obronnych. Na miejscu odnajdziemy jedne z najlepszych i najbardziej oryginalnych restauracji w stolicy, piękne widoki i klimatyczne ciasne uliczki.

Zabudowa miejska, pałace, fortyfikacje, klasztory i kamienice wyglądają w tym miejscu jak jedna wielka dekoracja do przedstawienia teatralnego. Przejście całego miasta zajmuje niewiele czasu, ale rzeczywiście daje pełen obraz atmosfery, którą reprezentuje Malta.
Miłośnicy kultury powinni wybrać się do Narodowego Muzeum Archeologii, gdzie jednym z największych eksponatów jest figurka Wenus z Malty.

W La Valletcie znajduje się również Muzeum Wojny, w którym prezentowane są liczne pamiątki po polskich żołnierzach walczących w II wojnie światowej. Po długim zwiedzaniu miasta można udać się na plaże i najzwyczajniej w świecie oddać się leniwemu wygrzewaniu w słońcu.

Maltańskie miasta

Port południowego wiatru, czyli po maltańsku Marsaxlokk to wioska, położona w południowo-zachodniej części wyspy. Rozciąga się ona wzdłuż brzegów jednej z większych zatok Malty. To właśnie tutaj w 1565 r. pierwszy raz starły się ze sobą wojska Zakonu i armia turecka, a w 1898 r. wylądowały wojska francuskie, które przez dwa lata okupowały Maltę. Dziś Marsaxlokk to spokojna wioska, a zarazem chyba największy na wyspie wciąż wykorzystywany port rybacki. Jeśli przyjedziemy tu w niedzielę rano, to trafimy na odbywający się co tydzień targ, na którym można kupić świeże ryby, owoce i warzywa oraz wiele innych mniej lub bardziej przydatnych nam rzeczy. Po skończeniu zakupów najlepiej zaś usiąść w cieniu parasoli w jednej z kafejek, popijać piwo lub kawę i oglądać leniwie poruszające się na wodzie tradycyjne, kolorowe maltańskie łódki Luzzu i Kajjik.

Mdina to dawna stolica Malty leżąca na wysokości 213 m n.p.m. Osadzona na wzgórzu widoczna jest z daleka. Grube mury chronią domy i pałace należące do rodzin arystokratycznych. Niektóre domy mają po kilkadziesiąt pokoi, jednak zamieszkiwane są zaledwie raz na jakiś czas. Ich właściciele prowadzą interesy w obecnej stolicy kraju La Valletcie i przyjeżdżają do miasta tylko czasami. Wjazd do Mdiny przez zdobioną bramę, spacer po wąskich, brukowanych uliczkach przenoszą nas w dawne czasy, gdy w pałacu miał swą siedzibę wielki mistrz. W Minie znajduje się jedna z najpiękniejszych katedr na wyspie pod wezwaniem świętego Piotra i Pawła.

Położona w centrum wyspy dwunastotysięczna Mosta to druga pod względem populacji miejscowość Malty. Znajdujący się tutaj kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP został ufundowany i wybudowany przez mieszkańców Mosty. Świątynia, którą wzniesiono w latach 1833-1860 zwieńczona została trzecią lub czwartą co do wielkości kopułą na świecie (spór o to, która jest trzecia, a która czwarta toczy się między mieszkańcami Mosty na Malcie i Xewkiji na Gozo). W zakrystii kościoła w niewielkim muzeum zobaczyć można replikę niemieckiej dwustukilogramowej bomby, która 9 kwietnia 1942 r. przebiła dach kościoła, ale nie eksplodowała, co przez mieszkańców miejscowości zostało uznane za cud. Będąc tutaj szkoda przegapić święto patrona miasta, do którego Maltańczycy przygotowują się kilka tygodni. Uliczki miast i wiosek zdobią wtedy kolorowymi girlandami z papieru i kwiatów, wszędzie zawieszają ozdoby z setkami żarówek. Kościoły wykładane są czerwonymi ozdobnymi tkaninami. Ze skarbców wyjmuje się wszelkie, nawet najbardziej drogocenne przedmioty, aby mogli podziwiać je wierni i licznie zgromadzeni turyści. Przez miasteczka przechodzi procesja z posągiem lub obrazem patrona. Wszystkiemu towarzyszy głośna muzyka. Po mszy świętej rozpoczyna się zaś całonocna zabawa wśród tysięcy kolorowych światełek, grających zespołów muzycznych, straganów z najlepszymi specjałami i pokazem sztucznych ogni, dzięki którym cała wyspa wie, gdzie aktualnie obchodzone jest święto.

W 60 roku n.e. u wybrzeży Malty rozbił się statek, na którym przewożono św. Pawła z Jerozolimy na mający odbyć się w Rzymie proces. Tradycja mówi, że święty podczas swojego pobytu na wyspie przebywał w grocie. Dziś jest ona jednym z miejsc, które warto odwiedzić będąc w tym mieście. Znajduje się w niej posąg świętego oraz pierwsza na wyspie kaplica. Oprócz niej jest tutaj także kilka innych atrakcji. W centrum Rabatu znajduje się kościół św. Pawła. Tak samo jak wspomniana już grota pochodzi on z czasów Cesarstwa Rzymskiego. Z groty można przedostać się tunelem do stojącego po drugiej stronie ulicy budynku, w którym mieści się muzeum. Znajdują się eksponaty pochodzące zarówno z okresu rzymskiego, średniowiecza jak i czasów dzisiejszych. W Rabacie znajdują się też dwa podziemne cmentarze, w których chowano zmarłych zarówno w pierwszych wiekach chrześcijaństwa jak i w czasach późniejszych. Kilkadziesiąt metrów od groty znajduje się wejście do Katakumb św. Pawła, a około 100 metrów dalej drugie do Katakumb św. Agaty. Będąc w mieście Rabat warto zwiedzić także Willę Rzymską mieszczącą muzeum antyczne, w którym można zobaczyć m.in. mozaikę posadzkową z około 40-50 roku n.e. Kiedy zmęczy nas już zwiedzanie miasta, możemy na chwilę usiąść i odpocząć w znajdujących się między Mdiną i Rabatem Ogrodach Howarda, nazwanych tak na cześć pierwszego prezydenta Malty Sir Josepha Howarda.

Joannici po przybyciu na Maltę w 1530 r., obrali za swoją siedzibę Birgu położone nad zatoką Grand Harbour. Choć miasto to posiadało zamek, to nie było w przypadku ataku z lądu dogodnym miejscem do obrony. Górujące nad nim półwyspy Sceberras i Isola stanowiły doskonałe miejsce, z którego można było prowadzić ostrzał artyleryjski zamku. Jednak Joannici, myśląc o Malcie tylko jako o tymczasowej bazie, umocnili i rozbudowali tylko zamek w Birgu oraz wzmocnili mury dotychczasowej stolicy wyspy Mdiny. Dalsze prace, mające uniemożliwić zajęcie półwyspów Sceberras i Isola, rozpoczął dopiero wielki mistrz Jean de Homedes budując tam w 1552 r. dwa forty: Fort św. Elma na Sceberras oraz Fort św. Michała na Idola. W 1557 r. Jean Parisot de la Valette, po objęciu urzędu wielkiego mistrza, postanowił wzmocnić obronę na Sceberras wznosząc umocnienia wokół całego półwyspu i budując na nim miasto. Jednak ze względu na brak funduszy i atak wojsk tureckich, który miał miejsce w 1565 r., prace te rozpoczęto dopiero rok później. Kamień węgielny pod budowę miasta, nazwanego na cześć jego założyciela La Valletta, położono 28 marca 1566 r. Projekt miasta stworzył, przysłany przez papieża Piusa IV, włoski architekt, uczeń Michała Anioła, Francesco Laparelli. Układ ulic został oparty na planie hippodamejskim, tzn., że ulice przecinają się ze sobą pod kątem prostym. Całe miasto zostało otoczone szeregiem umocnień oraz dodatkowo od strony lądu fosą. Ze względu na wysokie koszty i z obawy przed ponownym atakiem Turków nie wyrównano różnic wysokości poszczególnych części półwyspu, w związku z czym część ulic została zastąpiona schodami. Pierwszym budynkiem wzniesionym w mieście był kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Zwycięskiej, w którym w 1568 r. pochowany został Jean Parisot de la Valette. W 1569 r. Laparelli, po opracowaniu planów dalszej rozbudowy miasta, opuścił wyspę, zaś dalszymi pracami zajął się Maltańczyk Gerolamo Cessar. W 1571 r., choć oberże, czyli siedziby rycerzy poszczególnych prowincji zakonu nie były jeszcze ukończone, wielki mistrz Pierre de Monte oficjalnie przeniósł siedzibę zakonu z Birgu do La Valletty. W ciągu następnych lat La Valletta z placu budowy zaczęła przeradzać się w prawdziwe miasto. Skończono budowę siedmiu oberży, z których do dnia dzisiejszego zachowało się tylko pięć, wzniesiono Pałac Wielkich Mistrzów, konkatedrę św. Jana oraz szereg innych budynków. Nie udało się jednak wprowadzić, zaleconego przez papieża, podziału miasta na dwie części, z których jedną mieli zamieszkiwać wyłącznie członkowie zakonu. W 1575 r. otwarty został szpital Sacra Infirmeria, którego główna sala, o długości 56 m była i pozostaje jedną z największych w Europie. Dziś w odbudowanym po zniszczeniach, jakich doznał podczas II wojny światowej, budynku szpitala znajduje się centrum konferencyjne oraz Teatr Republiki. W 1731 r. wielki mistrz Antonio Manoel de Vilhena wybudował Teatr Manuela, który obecnie jest trzecim najstarszym teatrem na świecie. W 1796 r. powstała w La Valletcie Biblioteka Narodowa, której zbiory mieszczą kilkadziesiąt tysięcy tomów będących własnością zakonu. Została ona jednak otwarta dopiero w 1812 r. ze względu na atak i zajęcie Malty przez wojska francuskie w 1798 r. Główna ulica La Valletty nazywa się Triq ir-Repubblika. Biegnie ona od bramy miejskiej przebudowanej w 1959 r., a kończy się pod murami Fortu św. Elma. W 1980 r. La Valletta została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Miasto najprzyjemniej ogląda się z łódki lub stateczku wycieczkowego płynącego wzdłuż wybrzeża.

Świątynie megalityczne Malty i Gozo

Na terenach Malty i Gozo znaleźć można pozostałości tajemniczych megalitycznych świątyń, z których najstarsze powstały ponad 5000 lat temu, np.: Ġgantija ~ 3 600 p.n.e.

Nierozwiązaną tajemnicą są świątynie budowane w kształcie kręgów. Pochodzą, w co trudno uwierzyć, sprzed pięciu tysięcy lat.
Budowle wzniesione z ogromnych kamieni bez użycia zaprawy są starsze od piramid egipskich i kamiennych kręgów w angielskim Stonehenge.
Prawdopodobnie były poświęcone Wielkiej Matce Ziemi – bogini przedstawianej jako kobieta o bardzo obfitych kształtach.

Kamiennych świątyń jest na Malcie i Gozo kilka. W okolicy jednej z nich, koło miasta Paola znaleziono siedem tysięcy szkieletów ludzkich, ale tylko jeden z nich należał do mężczyzny.