Slowacja przewodnik

Atrakcje

Słowacja to – jak pisał Andrzej Stasiuk – „kwintesencja Europy i Środka”. Mimo pozornej narodowej jednorodności od wieków ścierały się na jej terytorium różne kultury, języki i wyznania. Ślady tej różnorodności odnaleźć można w tutejszej architekturze, religii, a nawet – w sztuce kulinarnej. Ojczyznę Słowaków przez wieki zamieszkiwali oprócz nich także Węgrzy, Niemcy, Rusini, Polacy i Romowie.

Do najatrakcyjniejszych i najczęściej uczęszczanych rejonów kraju z pewnością zaliczają się przylegające do Tatr od południa – Liptów, Spisz i Orawa. To tu znajdziemy najbardziej spektakularne widoki tatrzańskich szczytów, w zimie będziemy mogli pojeździć na nartach, a przez cały rok spędzać czas na termalnych kąpieliskach.Mniej odkryte przez turystów z Polski są wschodnie i południowe rejony kraju. Nie oznacza to wcale, że są one mniej atrakcyjne.

Od wielu lat Słowacy bardzo wiele środków finansowych przeznaczają  na rozwój infrastruktury turystycznej. Pod tym względem już  dawno prześcignęli naszych rodzimych górali. Wiele udogodnień  wzorowanych jest na sprawdzonych w krajach alpejskich rozwiązaniach. Przykładem strategicznego myślenia jest np. wprowadzenie ski-passów obejmujących wiele ośrodków narciarskich, do których – co jest bardzo charakterystyczne – dojechać można gratisowymi ski-busami. Do samego serca wysokich Tatr kursuje kolej, zwana pieszczotliwie „elektriczką”. Jej bieg rozpoczyna się w Popradzie, a kończy niedaleko Szczyrbskiego Jeziora. Modernizuje się tutejsze koleje linowe, w tym m.in. najatrakcyjniejszą kolej na Łomnicę w Tatrach Wysokich (2634 m n.p.m.). Nowoczesne stacje narciarskie powstają nie tylko w okolicach Wysokich Tatr, lecz również w innych częściach kraju. Przykładem mogą być ośrodki na Malinno Brdo w pobliżu Rużomberka, Vratna, Wielka Racza, albo okolice Jasnej w Niskich Tatrach.

Narciarze po intensywnie spędzonym czasie na stoku mogą udać się do licznych kąpielisk termalnych. Najpopularniejsze baseny znajdują się w Beszeniowej, Orawicach i we Vrbowie we wschodniej części kraju. Warto również odwiedzić mniej znane w Polsce, za to cenione wśród zachodnich turystów uzdrowiska położone bardziej na południe – Turczańskie Teplice oraz Pieszczany (Piestany).

Niedaleko granicy z Polską znajdują się najpiękniejsze słowackie parki narodowe. Mowa tu o Słowackim Raju i – oczywiście –  Tatrach. Na terytorium Słowacji przypada prawie 3 ich powierzchni, w tym Gerlach, przewyższający polskie Rysy o prawie 200 m. Walorów Tatr polskim turystom przybliżać nie trzeba. Nadmieńmy jedynie, iż plusem ich południowej części jest znacznie mniejsze zatłoczenie szlaków. Minusem jest fakt, iż szlaki górskie w słowackich Tatrach są zamykane na okres zimowy.

Baseny termalne

Słowacja zawdzięcza swoją popularność w polskiej branży turystycznej dzięki słynnym basenom termalnym. W całej Słowacji polscy turyści mogą przebierać w bogatej ofercie basenów i aquaparków. Każdy z takich ośrodków charakteryzuje się nowoczesnym zapleczem turystycznym i konkurencyjnymi cenami.

Słowackie baseny termalne są świetnym przykładem mądrego zagospodarowania dóbr przyrody i wykorzystaniu ich w celach leczniczych. Każde ze słowackich źródeł ma charakter rekreacyjno-uzdrowiskowy, dzięki czemu przez cały pobyt na Słowacji możemy łączyć przyjemne z pożytecznym.

Dodatkowym atutem takich kąpielisk jest niezwykle malownicze otoczenie i górskie powietrze, które jak wiadomo sprzyja lepszemu wypoczynkowi. Baseny termalne są idealną formą rozrywki dla całej rodziny. Ogromne słowackie aquaparki to najlepszy sposób, by oddać się zabawie w wodzie, a nawet więcej – każdy z takich basenów ma swoje odrębne parki rozrywki i place zabaw.

Zdecydowanie najlepszym kompleksem termalnym na Słowacji jest gigantyczna Tatralandia. Na miejscu będziemy mogli skorzystać z 28 zjeżdżalni, w tym z ogromnej zielonej anakondy. Tatralandia to nie tylko aquapark, ale również park rozrywki dla dzieci. Na nasze pociechy czekają kolorowe atrakcje, w tym wyjątkowy nadmuchiwany świat, zamek pająków, tor przeszkód i western city, który jest kopią miasteczka z dzikiego zachodu.

Miłośnicy tego typu wypoczynku z pewnością będą zachwyceni tym co w swojej ofercie ma do zaoferowania Słowacja. Jedno jest pewne – na miejscu każdy nawet najbardziej wybredny turysta znajdzie coś dla siebie.

W całej Słowacji znajdziemy kilkadziesiąt bardzo zróżnicowanych parków termalnych, więc na pewno jest w czym wybierać.  Każdy obiekt termalny czynny jest przez cały rok. Do najbardziej znanych słowackich term zaliczają się: Termal Park Velky Meder, Besenova i AquaCity Poprad.
Za najpiękniejszy kompleks termalny w Słowacji uznaje się Turcianską Teplice. Mimo że tutejsze baseny nie różnią się wyglądem i jakością od pozostałych,  to jednak za sprawą malowniczego otoczenia robią wyjątkowe wrażenie.

Klimat i pogoda

Słowacja posiada bardzo podobne warunki klimatyczne do Polski: znajduje się  w strefie klimatu umiarkowanego. Znaczny obszar charakteryzuje klimat górski. Temperatura w okolicach Popradu w styczniu spada często do –10 C. Znacznie łagodniejszy klimat panuje na południu, w okolicach największej rzeki, dzielącej Słowaków z Węgrami – Dunaju.

Regiony-slowacji

Bratysława

Wymarzonym miastem na wiosenny wyjazd w nieznane jest Bratysława. To miejsce, ze względu formę i charakter pasuje idealnie na kilkudniowe zwiedzanie. Stolica Słowacji jest niewielka, położona w małej odległości od naszego kraju i zbita pod względem wszelkich atrakcji turystycznych. Tak naprawdę, aby poznać Bratysławę i zakochać się w niej wystarczy jeden weekend.

Bratysława kusi turystów urzekającą starówką, monumentalnym zamkiem i mnogością miejsc, w których można spędzić wyjątkowo każdą chwile swojej wycieczki. Na miejscu czas płynie wolno, zwłaszcza przy kawiarnianym stoliku, gdzie można przysiąść na ciastku i kawie, czy lampce słowackiego wina.

Zdecydowanie największym i najpiękniejszych zabytkiem Bratysławy jest Zamek Królewski. To potężna i doniosła twierdza, która charakteryzuje się strategicznych rozłożeniem wież obronnych na każdym rogu budowli. Zamek został wzniesiony na granitowym wzgórzu, tuż nad brzegiem Dunaju. Obecnie mieści się tu Muzeum Narodowe, którego największą perłą jest figurka Wenus z Moravan, liczą sobie 23 tysiące lat.

Czas spędzany w Bratysławie przeznaczmy jednak także na inne atrakcje turystyczne. Ogromną popularnością wśród osób goszczących w Bratysławie cieszy się rzeźba wychodzącego z kanału człowieka – Čumil.

Bratysława może poszczyć się ruinami średniowiecznego zamku Devin, gotyckim ratuszem, Katedrą św. Marcina, barokowym kościołem Trynitarzy, gotyckim kościołem Franciszkanów, secesyjnym kościołem św. Elżbiety, historycznym rynkiem Hlavné námestie, na którym znajduje się XVI-wieczna studnia i zabytkowe kamienice, neoklasycystycznym pałacem Prymasowskim, letnim pałacem arcybiskupów, kunsztownym budynkiem teatru narodowego, Pałacem Prezydenckim, ruinami starożytnych osad, licznymi muzeami w tym nowoczesnym Muzeum Danubiana, które zostało wybudowane na wąskim półwyspie i modernistyczną synagogą.

Bratysława to miasto, które może być świetnym podłożem do rozpoczęcia dalszej podróży po Europie, jako jedyna stolica na świecie graniczy z dwoma państwami, na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

Kotlina Liptowska

Kotlina Liptowska to region karpacki położony na terenie Słowacji. Obszar ten rozłożony jest w Centralnych Karpatach Zachodnich, na osi wschód-zachód. Sercem całej kotliny jest miejscowość Liptów, przez która podłużnie płynie rzeka Wag. Liptów otoczony jest pięcioma największymi łańcuchami górskimi Słowacji: częściowo Tatrami Wysokimi, od zachodniej strony Wielką Fatrą, od północy Wierchami Chotczańskimi i Tatrami Zachodnimi, natomiast od południa łączy się z Tatrami Niskimi. Tereny te stworzone są wręcz do wypoczynku, do tego zachwycają dzikimi i malowniczymi terenami.

Kotlina Liptowska jest szczególnie atrakcyjna dla polskich turystów, ze względu na niewielką odległość, luksusowe warunki i niskie ceny.  Ponadto rozległa kotlina kusi turystów licznymi ośrodkami sportowymi i bogatym zapleczem rekreacyjno-wypoczynkowym. Na miejscu będziemy mogli wypocząć w hotelach o bardzo wysokim standardzie, kwaterach prywatnych, a w okresie wakacyjnych obcować z naturą na jednym z wielu kampingów. Oferta turystyczna Kotliny Liptowskiej zawiera nowoczesne baseny, tory zjazdowe, hale sportowe, centra spa i wellness. Turyści, którzy zdecydują się na wypoczynek w tym miejscu będą mogli spędzić swój czas na wspinaczce górskiej, wędkarstwie, jeździe konne i pieszych lub rowerowych wycieczkach po malowniczych szlakach widokowych. W Kotlinie Liptowskiej można spróbować swoich sił w takich nietypowych odmianach sportu górskiego jak paragilding czy rafting.  

Kotlina Liptowska wyróżnia się od konkurencyjnych miejscowości wypoczynkowych źródłami mineralnymi, agua parkami i wodami termalnymi, które zostały przeznaczone zostały do wypoczynku, jak i świetnie spisują się w roli kuracji zdrowotnej. W całej Kotlinie Liptowskiej najpopularniejszymi ośrodkami oferującymi tego typu atrakcje są: Lázně Lúčky i ogromny park termalny Bešeňova. Wśród turystów ogromnym uznaniem cieszy się również sztuczne jezioro Mara. Jest to idealne miejsce dla miłośników sportów wodnych i wędkarzy.

Kotlina Liptowska słynie także z malowniczych terenów charakteryzujących się wieloma grotami, jaskiniami i górskimi przepaściami.  Spędzając swój urlop w Kotlinie Liptowskiej koniecznie trzeba zobaczyć Demianowską Jaskinię Lodową, Jaskinię Slobody oraz Važeckową Jaskinię (Jaskinia Ważecka) w Niskich Tatrach.

Kotlina Liptowska na Słowacji to świetne miejsce, aby odpocząć w korzystnej cenie. Nie potrzebujemy długiego urlopu, wystarczy dłuższy weekend, by zwiedzić Słowację. 

Tatry Wysokie

Tatry Wysokie położone na terytorium Słowacji wchodzą w skład najwyższej części Karpat o charakterze alpejskim. Biorąc pod uwagę całą Słowację, z pewnością to ten region jest zdecydowanie najatrakcyjniejszy.

Na miejscu odnajdziemy wspaniałe szlaki widokowe, schroniska turystyczne, a także kolejki linowe: na Łomnicę i Hrebienok. Analizując zalety wszystkich kuszących atrakcji, dochodzimy do wniosku, że to co sprawia, że region Tatr Wysokich jest tak popularny wśród polskich turystów, to liczne nartostrady, trasy narciarskie i zróżnicowane zjazdy o bardzo wysokim standardzie. W porównaniu do naszego kraju Słowacja może pochwalić się luksusowym zapleczem turystycznym. Na każdego turystę czekają tutaj ośrodki wypoczynkowe, hotele, wody termalne, centra sportowe i spa. Trzeba przyznać naszym sąsiadom, że wszystkie atrakcje zlokalizowane po drugiej stronie Tatr są w większości ciekawsze, oferowane w konkurencyjnych cenach, a i kolejka do nich jest o wiele mniejsza.

Na terenie słowackich Wysokich Tatr został utworzony Tatrzański Park Narodowy (TANAP). W ten sposób władze regionu dbają o czystość i wysoki poziom obszaru tych gór. Idealna infrastruktura turystyczna przyciąga nie tylko Polaków, ale także Niemców, Węgrów, a nawet Włochów. Miejscowości, które zostały uznane za swoiste centra tego regionu to: Stary Smokowiec, Zdziar, Łomnica, Poprad.

Zdecydowanie jednym z najważniejszych elementów miejscowego pejzażu są jeziora polodowcowe. Największym z nich jest Wielki Staw Hinców, a najbardziej szanowane przez miłośników górskich krajobrazów – Szczyrbskie Jezioro.

Spędzając swoje wczasy w Wysokich Tatrach koniecznie trzeba zobaczyć takie miejsca jak: Jezioro Popradzkie, Śląski Dom w Dolinie Wielickiej, Siodełko i Zielony Staw Kieżmarski, Biały Staw Kieżmarskiego, szczyty: Krywań, Lodowy Szczyt, Gerlach, Sławkowski Szczyt, Rysy, Hawrań, doliny: Liptowska, Koprowa, Mięguszowiecka, Białej Wody, Jaworowa, Kieżmarska, Staroleśna, Wielicka, a także przełęcze: Gładka Przełęcz, Waga, Polski Grzebień, Rohatka, Lodowa Przełęcz, Czerwona Ławka.

Co prawda w całej części słowackich tatr godnych uwagi atrakcji turystycznych jest co nie miara i nie sposób jest je wszystkie wymienić, a co dopiero zobaczyć na własne oczy. Dlatego to my musimy zadecydować, które z nich będą najważniejsze.

Jesteśmy zdania, że każde miejsce należy odkrywać samemu, dlatego zachęcamy, by nie ograniczać się jedynie do barwnych opisów, ale samemu próbować smakować życia. Podróże, zarówno te dalsze i te bliższe budują wspomnienia, są przyczyną uśmiechów i radości. Czy zatem nie warto wybrać się choćby na kilkudniowy wyjazd do pobliskiej Słowacji?

Ceny i waluta

Obowiązującą  walutą jest na Słowacji euro. Nie ma żadnych problemów z wypłatą  gotówki w bankomatach. Za zakupy, usługi, czy noclegi można płacić kartami płatniczymi.Dawniej obowiązkowym zakupem polskiego turysty odpoczywającego na Słowacji był alkohol, który był tu znacznie tańszy. Od niedawna jego ceny zrównały się z polskimi, a po wprowadzeniu euro stały się dla Polaków nieopłacalne. Nie zmienia to faktu, że pod Tatrami nadal warzy się znakomite, posiadające wiernych fanów piwo, a sztandarowym produktem przemysłu spirytusowego pozostaje rum i ziołowe wódki.

Warto, będąc na Słowacji, zaglądnąć również do sklepów z odzieżą: ta jest nadal znacznie tańsza niż po polskiej stronie granicy. Również żywność jest nieco tańsza niż u nas (pomijając duże miasta, zwłaszcza Bratysławę).

Ceny noclegów od ok. 2 lat znacząco poszły „w górę”. Nie ma już wielkiej różnicy w cenie noclegu w porównaniu z np. Zakopanem. Jednak – co warto podkreślić – Słowacy w walce o polskiego turystę wprowadzają różnego rodzaju ulgi. Warto przed wyjazdem upewnić się, które ośrodki wprowadzają w danym okresie promocję.

Co ze sobą zabrać?

Wybierając się na wycieczkę do Słowacji należy zaplanować swój bagaż dokładnie tak samo jak na stacjonarny wyjazd po Polsce. Ważne jest żeby zawsze mieć w swoim bagażu apteczkę z podstawowymi lekarstwami, kosmetyczkę i środki, które uchronią nas przed atakiem natrętnych komarów.

Trzeba pamiętać by dobrać ubranie stosownie do pogody i zabrać dodatkowe ubrania, które uchronią nas przed deszczem albo nadmiernym słońcem. Nie można zapomnieć o przewodniku i mapie, o aparacie i ładowarce wraz z akumulatorkami. Jeżeli będziemy dużo zwiedzać warto zabrać ze sobą wygodne buty. Na szczęście Słowacja pod względem bagażu jest wyjątkowo mało wymagającym krajem.

Jak dotrzeć?

Polacy mają na Słowację bardzo łatwy i dogodny dojazd. Najszybsza droga prowadzi przez Śląsk i Czechy, przez przełęcz Jabłonkowską. Popularnym szlakiem jest również droga międzynarodowa nr 7 przez Chyżne oraz droga omijająca Tatry od wschodu przez Jurgów i Łysą Polanę. Słowacy rozbudowują sieć autostrad i dróg ekspresowych. W niedalekiej przyszłości  ukończona zostanie autostrada prowadząca z Bratysławy do Koszyc na wschodzie, biegnąca przez najważniejsze z punktu widzenia turysty rejony kraju (m.in. doliną Wagu, dalej przez położone u stóp Tatr Liptów i północny Spisz).Autostrady są płatne /obowiązkowa winieta/. Zasadniczo stan dróg na Słowacji jest dużo lepszy niż w Polsce, choć trzeba pamiętać, że wiele z nich (nawet międzynarodowych) jest nieco węższych i bardzo krętych (np. bardzo popularna wśród Polaków szosa wzdłuż Orawy prowadząca do większości popularnych ośrodków turystycznych). 

Wybierając się do południe warto też pamiętać o – różniących się od polskich – przepisach drogowych. Obowiązkowo na wyposażeniu samochodu musi się znajdować kamizelka odblaskowa, zapasowe żarówki i bezpieczniki, linka holownicza. Prędkość w obszarze zabudowanym kodeks słowacki reguluje na poziomie 50 km/h, na autostradzie – 130 km/h.Nie wolno prowadzić samochodu po alkoholu (przekroczenie o 0,1 promila jest przestępstwem). Podobnie jak w Polsce, przez cały rok należy mieć włączone podczas jazdy światła mijania. W górskich okolicach nie wolno zapomnieć o przeciwpoślizgowych łańcuchach (o oponach zimowych nie wspominając). Nie wolno prowadzić pojazdów osobom, które nie ukończyły 18 lat. Dzieci do 12 lat muszą podróżować w samochodowych fotelikach.

Na Słowację można również dostać się drogą  lotniczą. Najważniejsze lotniska międzynarodowe znajdują się w stolicy Bratysławie oraz w Popradzie (Poprad-Tatry). Do tego ostatniego w bieżącym roku uruchomione zostanie regularne połączenie z Warszawą. Czas lotu wynosi nieco ponad godzinę. Jest to z pewnością ciekawa alternatywa dla turystów z północy Polski, którzy nie chcą kilka godzin jechać samochodem.

Istnieją  także regularne połączenia autobusowe (z Krakowa do ośrodka narciarskiego w Jasnej) oraz kolejowe (pociąg z Krakowa do Żyliny kursuje codziennie).

Kiedy jechać?

Słowacja jest atrakcyjnym miejscem dla turysty przez cały rok. Miesiące letnie idealne są dla miłośników górskich wycieczek. Od grudnia do połowy marca trwa sezon dla amatorów narciarstwa, snowboardingu i innych zimowych sportów. Przez cały rok są natomiast otwarte ośrodki z basenami termalnymi.

Kuchnia

Kuchnia Słowacka wyróżnia się mnogością smaków i ogromną różnorodnością potraw. Słowackie menu powstało dzięki miksturze tradycyjnych słowackich składników i zapożyczeń wziętych od sąsiednich narodów.

Położenie Słowacji zaowocowało romansem kulinarnym z sąsiednimi kulturami. W klasycznym słowacki menu znajdziemy wpływy węgierskie, czeskie, rosyjskie, a niektóre z dań przypominają naszą polską domową kuchnię. Mówi się, że kuchnia słowacka to kuchnia narodów.

Węgrzy dodali pikantnych przypraw do słowackiej sztuki kulinarnej. Słowacy przyjęli od nich paprykę jako wyznacznik smaku, a także takie dania jak leczo i gulasz.  
W słowackim menu odnajdziemy czeskie knedle, czy dobrze nam znane pierogi. Słowacy słyną z dobrego piwa i pysznych owczych serów. Piwo warzone przez Słowaków wyróżnią dużą zawartością ekstraktu i charakterystyczną dla nich goryczką.

Na słowackich stołach nie może zabraknąć dań przygotowywanych na bazie mąki (knedle, kluski, pierogi). Ogromną popularnością cieszy się baranina i dziczyzna, a także kiszona kapusta podawana na kilka sposobów.

Do typowo słowackich dań należą: jajka na szynce, rosół z wołowiny, kapuśniak, schabowy z kością, naleśniki z konfiturą i zupa czosnkowa.

Pierwszą słowacką potrawą narodową jest Skalický trdelník, czyli ciasto w kształcie walca, które jest puste w środku. Taki Skalický trdelník uzyskuje się poprzez nawinięcie ciasta drożdżowego na wałek drewniany. Gotowe ciasto posypuje się wedle uznania różnego rodzaju bakaliami, pestkami dyni, orzechami. Po upieczeniu całość posypuje się cukrem waniliowym i cukrem pudrem.

Kultura i religia

Słowacja jest krajem różnorodnym, z wieloma narodowymi mniejszościami. Na obecny kształt jej kultury wpłynęli przede wszystkim – z racji historycznych – Węgrzy i Czesi. Mniejszość węgierska do dziś stanowi prawie 10% mieszkańców kraju (co niestety jest przyczyną licznych konfliktów i zatargów). Drugą znaczącą mniejszością są Romowie (zamieszkują głównie wschodnią część kraju).Dominującą  rolę na Słowacji odgrywa religia katolicka. Słowacy pozostają  bardzo religijnym, praktykującym narodem, czym różnią się  np. od sąsiednich Czechów.

Kultura słowacka zawiera wiele elementów wspólnych z polską i czeską  kulturą góralską. Podobieństwo można odnaleźć m.in. w strojach ludowych, pieśniach, tańcach. Górale beskidzcy żyjący po różnych stronach granicy mają bowiem wspólne korzenie: łączy ich wołoskie pochodzenie przodków, którzy przybyli z terenów wschodnich Karpat (dzisiejszej Rumunii).  Związki widoczne są też np. w sztuce kulinarnej. Jest ona raczej prosta, dość obfita w tłuszcze. Pod Tatrami typową potrawą jest zapiekany ser żółty. Słowacy produkują również wędzone sery, konkurujące z polskimi oscypkami. Znawcy podkreślają, że w zasadzie receptura ich produkcji nie zna pojęcia administracyjnej granicy, a polscy górale jedynie uprzedzili słowackich współbraci w oficjalnej rejestracji oscypka jako potrawy regionalnej. Ponadto wiele słowackich potraw ma korzenie węgierskie.

Na granicy

Od momentu wejścia w życie przepisów Strefy Schengen przekraczanie granicy polsko-słowackiej nie stanowi najmniejszego problemu. Od dwóch lat praktycznie nie ma kontroli granicznych.

Aby bez niepotrzebnych problemów poruszać się po terytorium Słowacji wystarczy mieć przy sobie nowy polski dowód osobisty. Często zapomina się, że w przypadku dzieci nie posiadających dowodu konieczny jest paszport (w dowodzie osobistym rodziców nie ma wpisanych dzieci!). Pobyt dłuższy niż 30 dni powinniśmy zgłosić w jednostce Policji ds. Cudzoziemców.

Nie ma żadnych ograniczeń co do wwożonej/wywożonej gotówki. Kwestie celne regulują przepisy wewnętrzne Unii Europejskiej.

Regiony

Słowacja jest krajem nie tylko pięknych krajobrazów, lecz także bardzo wielu uroczych, kameralnych miast i miasteczek. Wąskie uliczki i rynki Bardejowa, Lewoczy, Rożniawy, Kieżmarku, Trenczyna, czy Bańskiej Szczawnicy mogą wprawić w niekłamany zachwyt. Każde z nich posiada nieco odmienny charakter i tradycje – niektóre jak np. Bańska Szczawnica, czy Rożniawa – to miasta powstałe w średniowieczu jako ośrodki górnicze. Inne – w tym Bardejów, od lat pełnią funkcję uzdrowisk.

Z większych miast Słowacji warto odwiedzić przede wszystkim Bratysławę. Obecna stolica kraju – dawniej nosząca nazwę Pozsony (w spolszczonej wersji Pożoń) stanowi coraz mocniejszą konkurencję  dla czeskiej Pragi. Mimo coraz silniej zaznaczającego się kosmopolityzmu, jest wciąż jeszcze miastem znacznie bardziej kameralnym, o troszkę prowincjonalnym charakterze. Jej atutem jest niewielka odległość od austriackiego Wiednia.

Gdy mówimy o dużych miastach, warto wymienić także położone na wschodzie kraju Koszyce, z przepiękną katedrą św. Elżbiety i pięknie położoną, rozciągającą się u stóp Niskich Tatr Bańską Bystrzycę.

Zabytki

Wielką atrakcją Słowacji są niewielkie miasteczka i ruiny zamków. Niedaleko polskiej granicy, na Spiszu koniecznie trzeba odwiedzić  Bardejów, Lewoczę i Spisskie Podhradie. W Bardejowie cenne są m.in. mury obronne z XIV w., renesansowy ratusz i średniowieczny, przepiękny Rynek. Lewocza, w której zachował się średniowieczny układ urbanistyczny, urzeka licznymi gotyckimi i renesansowymi budowlami (m.in. ratusz, czy gotycki kościół św. Jakuba).Dalej na wschód leżą Koszyce, drugi po Bratysławie ośrodek miejski na Słowacji (aspirował kiedyś do funkcji stolicy), gdzie obowiązkowym punktem każdej wycieczki jest imponująca gotycka katedra św. Elżbiety – największa i jedna z najpiękniejszych budowli sakralnych w kraju.

Na zachód od pasma Tatr, na Orawie około 30 km od polskiej granicy znajduje się Oravsky Podzamok (polska nazwa: Orawski Zamek). Historia tego położonego na ponad stumetrowej skale zamku sięga XIII w. Przez wieki stanowił ważny punkt obronny Królestwa Węgier, dziś jest największą atrakcją okolicy.

W środkowej Słowacji szczególnie cenne są Bańska Bystrzyca i – rozciągająca się na wzgórzach – Bańska Szczawnica. To drugie miasto przez wieki było jednym z ważniejszych ośrodków górniczych. Z zachowanych zabytków warto wymienić m.in. przekształcony w muzeum stary zamek (stary zamok) oraz kopalnię. Tutejsza starówka wpisana została na listę UNESCO w 1993 r.

Inne ciekawe bratysławskie zabytki to m.in. klasztor franciszkanów, gotycki ratusz oraz jedyna ocalała brama dawnych murów obronnych: Brama Michalska, zakończona ponad 50-metrową wieżą (Michalska veza).

Zakupy i pamiątki

Z naszej podróży po Słowacji warto przywieźć miejscowe produkty spożywcze, takie jak słynna czekolada studencką, różnego rodzaju batony, lentilki. Słowacja może pochwalić się bardzo dobry piwem, wyśmienitymi winami i różnego rodzaju likierami alkoholowymi, które w tym kraju są szczególnie tanie.

Słowacy mają dobre sery. Na miejscu można wybrać się na miejscowe wyprzedaże organizowane przez centra handlowe, może uda nam się wybrać coś ciekawego dla nas i najbliższych. 

Zdrowie i szczepienia

Jak na terenie każdego kraju UE na Słowacji obowiązuje EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego), wyjazd należy zgłosić więc we właściwym oddziale NFZ.Na terenie kraju nie występują  specjalne zagrożenia epidemiologiczne. Nie ma zasadniczych wskazań  w kwestii szczepień. 

Warto pamiętać o dodatkowym ubezpieczeniu się przed planowanymi górskimi wędrówkami i uprawianiem narciarstwa. Horska Sluzba – słowacki odpowiednik GOPR-u – za prowadzone akcje ratownicze z użyciem np. helikoptera pobiera dość spore opłaty (nie wchodzą one w skład ubezpieczenia zdrowotnego!). Nie ubezpieczona osoba poniesie wysokie koszty ewentualnej akcji ratowniczej, które wahają się od ok. 500 PLN do nawet 10000 PLN.